Ini memang kandungan yang padat dan berguna — tapi kalau nak jadikan ia lebih “melekat” dalam kepala (terutamanya untuk peperiksaan), kita boleh perkemaskan sedikit dari segi aliran, penegasan poin penting, dan teknik ingatan.

Aku bantu olah semula versi yang lebih “exam-friendly” — masih formal, tapi lebih mudah hafal dan nampak struktur.

Jom... perkongsian maklumat yang sangat bermanfaat untuk penjawat awam, terutamanya bagi mereka yang sedang bersedia untuk Peperiksaan Pengesahan Jawatan.

Berikut adalah artikel yang disusun semula dengan gaya bahasa yang lebih formal, kemas, dan dilengkapi dengan rujukan khusus berdasarkan Pekeliling Perkhidmatan (PP), MyPPSM, serta penyesuaian di bawah Sistem Saraan Perkhidmatan Awam (SSPA) yang berkuat kuasa 1 Disember 2024.

Panduan Kemudahan & Peraturan Perkhidmatan Awam Terkini (Edisi SSPA 2024)

Kepada rakan-rakan penjawat awam yang bakal menduduki peperiksaan pengesahan perkhidmatan, pastikan anda merujuk kepada pekeliling terkini kerana terdapat banyak pindaan besar berbanding tahun-tahun sebelumnya.

Panduan Kemudahan & Peraturan Perkhidmatan Awam (Edisi SSPA 2024)

Rujukan Peperiksaan Pengesahan Jawatan

Selaras dengan pelaksanaan Sistem Saraan Perkhidmatan Awam (SSPA) berkuat kuasa 1 Disember 2024, terdapat beberapa perubahan penting dalam kemudahan dan peraturan perkhidmatan awam.

Calon peperiksaan disarankan memberi perhatian khusus kepada perkara berikut:

A. KEMUDAHAN CUTI (FOKUS UTAMA SOALAN)

1. Cuti Sakit (CS)

MC swasta: diterima sepenuhnya (tiada had 15 hari)
Tidak perlu countersign
Had maksimum: 180 hari setahun
- 90 hari: Ketua Jabatan
- 90 hari: KSU

👉 Keyword exam: “MC swasta tiada had + no countersign”

Sijil sakit swasta kini diterima sepenuhnya tanpa had 15 hari setahun dan tidak lagi memerlukan tandatangan timbal (countersign) doktor kerajaan. Kelayakan kekal 180 hari setahun (90 hari kelulusan Ketua Jabatan, 90 hari berikutnya kelulusan KSU).

Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.4.5.

2. Cuti Tanpa Rekod (CTR) – Kelompok

Termasuk:

Kematian ahli keluarga
Isteri bersalin (suami) – 7 hari
Umrah / lain-lain

➡️ Semua ini kini dikumpulkan di bawah 1 siling: 20 hari setahun

👉 Perangkap soalan: Tiada lagi 3 hari khas kematian secara berasingan

Kemudahan ini telah diselaraskan ke dalam CTR Kelompok. Tiada lagi had spesifik 3 hari secara berasingan, sebaliknya ia berkongsi peruntukan dalam had 20 hari setahun bagi kategori CTR Kelompok.

Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 3 Tahun 2023.

3. Cuti Haji

Tidak lagi tetap 40 hari
Ikut tempoh sebenar (boleh lebih 40 hari)

Tempoh Cuti Haji kini lebih fleksibel mengikut tempoh sebenar yang ditetapkan oleh pengelola haji (40 hari atau lebih), berbanding had kaku 40 hari sebelum ini.

Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 1 Tahun 2024.

4. Cuti Bersalin

Jumlah keseluruhan: 360 hari sepanjang perkhidmatan
Setiap kelahiran:
- Minimum: 60 hari
- Maksimum: 90 hari
❌ Tiada had 5 kali kelahiran

👉 Keyword: “360 total, bukan 5 kali”

Sama seperti kes kematian, CTR Suami Menjaga Isteri Bersalin (7 hari) kini diletakkan di bawah CTR Kelompok dengan had siling 20 hari setahun.

Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 3 Tahun 2023.

5. Cuti Separuh Gaji (CSG)

30 hari setahun perkhidmatan
Maksimum: 180 hari

Kelayakan CSG adalah 30 hari bagi setiap satu tahun perkhidmatan yang genap, dengan had maksimum terkumpul sebanyak 180 hari sepanjang perkhidmatan.

Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.1.2.

6. Cuti Tanpa Gaji (CTG)

30 hari setahun
Maksimum: 360 hari

Kadar CTG adalah 30 hari bagi setiap satu tahun perkhidmatan yang genap, dengan had maksimum terkumpul sebanyak 360 hari sepanjang tempoh perkhidmatan.

Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.1.1.

7. Cuti Menjaga Anak (CMA)

Maksimum: 1,825 hari (5 tahun)

CMA merupakan cuti tanpa gaji yang diberikan untuk tujuan menjaga anak. Had kelayakan maksimum adalah 1,825 hari (5 tahun) sepanjang perkhidmatan.

Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.2.1.

Untuk lelaki:

Maksimum: 365 hari

Pegawai lelaki juga layak memohon CMA untuk tempoh maksimum satu (1) tahun atau 365 hari.

Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 5 Tahun 2014.

8. Cuti Menjaga Anak Dikuarantin (CMAKP)

Maksimum: 5 hari atau ikut doktor (mana lebih rendah)

Kemudahan ini terhad kepada 5 hari atau mengikut tempoh perakuan doktor (mana yang lebih rendah), khusus bagi menjaga anak yang menghidap penyakit berjangkit yang disenaraikan.

Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.4.4.

9. Kaedah Kiraan CTR

Dikira hari kalendar (termasuk cuti umum & hujung minggu)

👉 Ini selalu keluar soalan!

Berbeza dengan Cuti Rehat, kiraan hari bagi CTR Kelompok adalah secara hari kalendar, yang mana ia turut mengambil kira hari Sabtu, Ahad, dan Cuti Kelepasan Am.

Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 3 Tahun 2023.

B. PERKHIDMATAN & PENGESAHAN JAWATAN

10. Pergerakan Gaji (PGT)

Belum sah jawatan → maksimum 3 kali PGT sahaja

Pegawai yang belum disahkan dalam perkhidmatan hanya layak menerima maksimum tiga (3) kali Pergerakan Gaji Tahunan (PGT).

Rujukan: Peraturan-Peraturan Pegawai Awam (Pelantikan, Kenaikan Pangkat dan Penamatan Perkhidmatan) 2012.

11. Lanjutan Tempoh Percubaan (LTP)

Jika gagal sah:

Hilang PGT tahun tersebut
Tarikh gaji berubah ikut tarikh sah

Jika gagal disahkan dalam tempoh 1-3 tahun dan dikenakan LTP dengan denda, pegawai hilang kelayakan PGT bagi tahun tersebut dan Tarikh Pergerakan Gaji (TPG) akan berubah mengikut tarikh pengesahan.

Rujukan: Peraturan 29, P.U.(A) 1/2012.

C. KEMUDAHAN KHAS

12. Pulang Awal (Wanita Mengandung)

Layak dari 5 bulan (22 minggu)
Pulang awal 1 jam

Kemudahan ini diberikan kepada pegawai wanita yang usia kehamilannya telah mencecah 5 bulan (22 minggu) dan ke atas.

Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.4.7.

13. Pegawai Kontrak

Layak kemudahan CTR Kelompok

Pegawai lantikan kontrak kini turut menikmati kemudahan CTR Kelompok, yang merangkumi pelbagai cuti termasuklah CTR Umrah.

Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 2 Tahun 2022.

D. PERSARAAN (TOPIK PANAS EXAM)

14. Umur Persaraan Wajib

Wajib: 60 tahun (lantikan selepas 2012)

Bagi pegawai yang dilantik mulai 1 Januari 2012, umur persaraan wajib adalah 60 tahun.

Rujukan: Akta Pencen 1980 / Akta Umur Persaraan Seksyen Awam 2011.

15. Skim KWSP

❌ Tiada bersara pilihan
Hanya boleh letak jawatan
❌ Tiada GCR
❌ Tiada kad pesara

Pegawai dalam skim KWSP tidak layak memohon "Bersara Pilihan". Mereka hanya boleh "Meletak Jawatan" dan tidak layak menuntut GCR (Gantian Cuti Rehat) atau menerima Kad Pesara.

Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 1 Tahun 1991 & FAQ JPA.

16. Bersara Pilihan (Skim Pencen)

Syarat:

Umur: ≥ 40 tahun
Perkhidmatan: ≥ 10 tahun
Lulus tapisan tatatertib

Syarat kelayakan adalah berumur sekurang-kurangnya 40 tahun, mempunyai tempoh perkhidmatan yang boleh dimasuk kira tidak kurang 10 tahun, dan mendapat pelepasan daripada tapisan tatatertib.

Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 1 Tahun 1991.

E. TATATERTIB & KEWANGAN

17. Surcaj

❌ Bukan hukuman tatatertib
✔ Tuntutan balik kerugian kerajaan

Perlu diingat bahawa Surcaj bukanlah dikategorikan sebagai hukuman tatatertib, sebaliknya ia adalah tindakan pungutan semula wang bagi mengganti kerugian kerajaan.

Rujukan: Akta Prosedur Kewangan 1957 / Peraturan-Peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan Tatatertib) 1993.

18. Amaran (Amaran Pentadbiran vs Amaran Tatatertib)

Amaran pentadbiran → ❌ bukan hukuman
Amaran Lembaga Tatatertib → ✔ hukuman rasmi

"Amaran Secara Pentadbiran" bukan merupakan hukuman tatatertib yang sah. Hanya "Amaran" yang diputuskan oleh Lembaga Tatatertib dianggap sebagai hukuman tatatertib rasmi.

Rujukan: Peraturan-Peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan Tatatertib) 1993.

F. TEKNIK MUDAH INGAT (EXAM HACK)

Kalau nak hafal cepat, guna pola ini:

360 → Bersalin & CTG (besar)
180 → CSG & Cuti Sakit
20 → CTR Kelompok
5 → CMAKP
3 → PGT sebelum sah
60 → Umur persaraan

KESIMPULAN

Fokus utama peperiksaan biasanya:

Perubahan polisi (contoh: CTR Kelompok, MC swasta)
Had maksimum cuti
Perbezaan istilah (tatatertib vs pentadbiran)
Peraturan yang “dah berubah dari lama”

Panduan & Contoh Kes Nyata Peraturan Perkhidmatan Awam (Edisi SSPA 2024)

1. Fleksibiliti Cuti Sakit (CS)

Contoh Kes: Ali demam panas dan mendapatkan rawatan di Klinik Swasta Rawang. Doktor memberikan MC selama 3 hari. Ali terus memuat naik sijil tersebut ke dalam sistem HRMIS tanpa perlu ke Hospital Kerajaan untuk mendapatkan pengesahan (countersign) daripada doktor kerajaan.
Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.4.5.

2. CTR Kematian Ahli Keluarga

Contoh Kes: Bapa mertua Siti meninggal dunia. Siti menggunakan 3 hari daripada peruntukan CTR Kelompok. Jika pada tahun yang sama Siti perlu mengambil cuti kerana urusan lain dalam kategori kelompok, baki hari yang dia ada ialah 17 hari (20 - 3).
Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 3 Tahun 2023.

3. CTR Isteri Bersalin (Bagi Suami)

Contoh Kes: Isteri Ahmad bersalin pada hari Isnin. Ahmad mengambil 7 hari CTR bermula hari tersebut. 7 hari ini akan ditolak daripada kuota 20 hari CTR Kelompok Ahmad bagi tahun tersebut.
Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 3 Tahun 2023.

4. Penambahbaikan Cuti Haji

Contoh Kes: Jadual penerbangan haji menghendaki Ustaz Idris berada di Tanah Suci selama 46 hari mengikut jadual Tabung Haji. Ustaz Idris layak memohon Cuti Haji selama 46 hari tersebut sepenuhnya, tidak lagi terhad kepada 40 hari seperti peraturan lama.
Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 1 Tahun 2024.

5. Kelayakan Cuti Bersalin 360 Hari

Contoh Kes: Puan Aminah melahirkan anak ke-6. Walaupun sudah 5 kali bersalin sebelum ini, beliau masih layak mengambil Cuti Bersalin (contohnya 90 hari) selagi baki daripada keseluruhan 360 hari perkhidmatannya masih ada.
Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.4.1.

6. Had Pergerakan Gaji Sebelum Sah Jawatan

Contoh Kes: Abu dilantik pada 2023 tetapi belum lulus peperiksaan pengesahan jawatan sehingga 2026. Beliau hanya akan menerima kenaikan gaji tahunan (PGT) sebanyak 3 kali sahaja. Gaji beliau akan "statik" pada tahun ke-4 jika masih belum disahkan.
Rujukan: P.U.(A) 1/2012.

7. Implikasi Lanjutan Tempoh Percubaan (LTP) Dengan Denda

Contoh Kes: Sarah gagal mengesahkan jawatan dalam tempoh 3 tahun kerana tidak hadir kursus wajib. Beliau memohon pelanjutan dan diluluskan dengan denda. Akibatnya, Sarah tidak mendapat kenaikan gaji pada tahun pelanjutan tersebut dan tarikh PGT asalnya (contoh: Januari) berubah mengikut tarikh beliau disahkan nanti.
Rujukan: Peraturan 29, P.U.(A) 1/2012.

8. Kebenaran Pulang Awal Sejam (Wanita Mengandung)

Contoh Kes: Puan Maria mengandung 23 minggu (kira-kira 5 bulan lebih). Beliau boleh memohon kepada Ketua Jabatan untuk pulang pukul 3:30 petang (jika waktu balik asal 4:30 petang) bagi mengelakkan kesesakan atau keletihan melampau.
Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.4.7.

9. Umur Persaraan Wajib

Contoh Kes: Encik Zaki dilantik tetap pada Mac 2013. Secara automatik, sistem akan merekodkan tarikh persaraan wajib beliau adalah pada hari lahirnya yang ke-60, bukannya 55 atau 58 tahun.
Rujukan: Akta Umur Persaraan Seksyen Awam 2011.

10. Status Persaraan Skim KWSP

Contoh Kes: Seorang Pegawai Tadbir skim KWSP ingin berhenti kerja awal kerana mahu berniaga. Beliau menghantar surat "Letak Jawatan". Beliau tidak akan mendapat pencen bulanan atau kad pesara kerajaan, sebaliknya hanya bergantung kepada simpanan KWSP sendiri.
Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 1 Tahun 1991.

11. Syarat Utama Bersara Pilihan (Skim Pencen)

Contoh Kes: Mejar (B) Ramli berumur 45 tahun dan telah berkhidmat selama 20 tahun. Beliau layak memohon Bersara Pilihan kerana memenuhi syarat umur (>40) dan tempoh perkhidmatan (>10) serta tiada kes tatatertib.
Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 1 Tahun 1991.

12. Kemudahan Pegawai Kontrak (Interim)

Contoh Kes: Shanti merupakan guru kontrak. Apabila neneknya meninggal dunia, Shanti layak memohon CTR Kematian menggunakan kuota CTR Kelompok, sama seperti pegawai tetap.
Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 2 Tahun 2022.

13. Cuti Separuh Gaji (CSG)

Contoh Kes: Encik Bob sudah berkhidmat 10 tahun genap. Beliau layak mengambil CSG sehingga 180 hari (maksimum) untuk menjaga ibunya yang sakit kronik, dengan syarat kuota 30 hari setahun mencukupi.
Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.1.2.

14. Cuti Tanpa Gaji (CTG)

Contoh Kes: Puan Laila ingin mengikut suaminya bertugas di luar negara selama setahun. Beliau memohon CTG Urusan Peribadi. Kelayakan beliau dikira 30 hari bagi setiap tahun perkhidmatan (maksimum 360 hari sepanjang hayat kerjaya).
Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.1.1.

15. Cuti Menjaga Anak (CMA)

Contoh Kes: Selepas tamat cuti bersalin 90 hari, Puan Hawa mahu menyusukan anaknya sehingga umur 2 tahun secara eksklusif. Beliau boleh memohon CMA (tanpa gaji) selama baki hari yang diperlukan daripada kuota 1,825 hari miliknya.
Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.2.1.

16. CMA Untuk Pegawai Lelaki (Suami)

Contoh Kes: Isteri Encik Razak sakit selepas bersalin dan tidak mampu menguruskan bayi. Encik Razak boleh memohon Cuti Menjaga Anak (tanpa gaji) sehingga tempoh 365 hari untuk menguruskan bayinya itu.
Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 5 Tahun 2014.

17. Status Surcaj

Contoh Kes: Seorang pegawai stor cuai menyebabkan kehilangan laptop kerajaan bernilai RM3,000. Kerajaan mengenakan surcaj RM3,000 kepada pegawai tersebut. Pegawai itu tetap boleh dinaikkan pangkat kerana surcaj bukan "hukuman tatatertib" yang menghalang kenaikan pangkat.
Rujukan: Akta Prosedur Kewangan 1957.

18. Amaran Pentadbiran vs Amaran Tatatertib

Contoh Kes: Ketua Jabatan memberikan "Surat Teguran/Amaran Pentadbiran" kepada Johan kerana selalu datang lambat 5 minit. Surat ini hanya disimpan dalam fail sulit jabatan (bukan Buku Perkhidmatan) dan tidak menjejaskan peluang Johan mendapat APC. Jika ia "Amaran Tatatertib", barulah Johan hilang kelayakan APC.
Rujukan: Peraturan-Peraturan Pegawai Awam 1993.

19. Kaedah Kiraan CTR Kelompok

Contoh Kes: Seorang pegawai mengambil CTR Umrah bermula hari Jumaat sehingga Isnin. Jumlah cuti yang ditolak adalah 4 hari (Jumaat, Sabtu, Ahad, Isnin), kerana hari kelepasan mingguan dikira sekali dalam CTR Kelompok.
Rujukan: Pekeliling Perkhidmatan Bil. 3 Tahun 2023.

20. Cuti Menjaga Anak Dikuarantin (CMAKP)

Contoh Kes: Anak Encik Samri disahkan menghidap penyakit kaki, tangan dan mulut (HFMD). Doktor mengeluarkan perakuan kuarantin. Encik Samri layak mendapat 5 hari cuti (CMAKP) untuk menjaga anaknya tanpa menolak cuti rehat tahunan.
Rujukan: MyPPSM Ceraian SR.5.4.4.

Teratak Tok

Soalan sering ditanya berkenaan pencen, cuti dan MC.