Gula dah normal, tapi kolesterol bermaharajlela

Selepas stop gula tambahan dalam makanan dan minuman selama setahun, akhirnya...Gula Normal Tapi Kolesterol 'High'? Sis, Jangan Mati Akal (False Sense of Security) Dulu!

​"Alhamdulillah, check-up hari tu gula normal. Bebas kencing manis, boleh la sambung layan boba & croffle hari-hari!, asalkan maintain Brisk Walk 10k langlah sehari"

​Hold up, fam! Memang betul bacaan gula yang normal tu satu green flag yang besar untuk kesihatan korang. Tapi, korang jangan terus buat parti dulu kalau belum tengok satu lagi musuh dalam selimut: Kolesterol LDL.

Kesilapan lampau kita adalah ambil gula tambahan hingga mewujudkan kolesterol jahat dalam pembuluh darah!

​Ramai antara kita yang hidup dalam penafian. Kita ingat kalau tak ada kencing manis, maksudnya dalam badan kita semuanya 'clear', suci murni, dan selamat daripada penyakit kronik. Hakikatnya, mengikut data dan panduan daripada Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) serta pakar-pakar kardiovaskular tempatan, kolesterol tinggi ialah salah satu pembunuh senyap (silent killer) yang paling licik di Malaysia.

​Walaupun korang bebas diabetes, kolesterol LDL yang tinggi tetap boleh buat salur darah korang 'jammed' total tanpa sebarang amaran awal!

Gula penyebab utama kolesterol.

​Analogi Jalan Raya: Kenapa Gula & LDL Ni Kombo Paling Toksik?

​Untuk korang mudah bayangkan proses bagaimana benda ni berlaku dalam sistem kardiovaskular kita, mari kita tengok situasi ni menerusi 4 fasa analogi salur darah yang diibaratkan laksana jalan raya:

1. ​Fasa 1: Gula Darah Tinggi Rosakkan Dinding (The Vandalism) Kalau gula dalam darah korang selalu tinggi (hiperglisemia), ia ibarat membuatkan permukaan jalan raya yang tar licin mula merekah, pecah-pecah, atau paip dalam badan mula calar-balar. Gula yang berlebihan ni bersifat reaktif dan bertindak mencederakan lapisan endotelium (dinding dalaman) salur darah korang.
2. ​Fasa 2: LDL Mudah Melekat (The Opportunist) Bila dinding salur darah dah mula tercedera, kasar, dan 'koyak', kat sinilah kolesterol jahat (LDL) ambil kesempatan untuk jadi 'squatter'. Lemak-lemak LDL ni akan mula singgah, terperangkap, dan berkumpul di kawasan yang rosak tadi. Ibarat timbunan sampah saraf atau tanah runtuh yang mula bertimbun di tepi jalan yang retak.
3. ​Fasa 3: Plak Terbentuk (The Roadblock) Lama-kelamaan, timbunan lemak LDL ni tak duduk diam. Proses keradangan (inflammation) akan berlaku, menyebabkan lemak tersebut mengeras dan membentuk 'plak' (atherosclerosis). Plak ni makin hari makin tebal dan membesar, sekaligus membuatkan laluan atau 'lorong' salur darah korang menjadi semakin sempit dan kaku (hilang kekenyalan).
4. ​Fasa 4: Aliran Darah Terganggu (The Total Gridlock) Bila dah sempit sangat, oksigen dan nutrien dalam aliran darah nak lalu pun tersangkut-sangkut. Yang paling seram, plak yang rapuh ni boleh pecah (rupture) bila-bila masa akibat tekanan darah. Bila ia pecah, badan kita akan hantar sel pembeku darah untuk 'tampal' kawasan tu, lalu terbentuklah darah beku (thrombus). Automatik salur darah boleh tersumbat tiba-tiba! Kalau tersumbat kat jantung, korang kena serangan jantung. Kalau tersumbat kat otak, korang boleh kena strok dalam sekelip mata.

​Plot twist-nya ialah: Walaupun gula korang normal (maksudnya jalan raya kurang retak pada fasa 1), kalau tahap LDL korang tetap tinggi melangit, timbunan lemak tu masih boleh melekat, teroksidasi, dan membina plak secara perlahan-lahan! Jadi, jalan raya tetap boleh tersumbat walaupun permukaannya nampak elok dari luar. LDL tak perlukan 'bantuan' gula pun untuk merosakkan korang kalau kuantitinya dah overload.




​"Tapi Doktor, I Rasa Sihat Je... Tak Ada Simptom Pun?"

​Ini yang pakar kolesterol dan pakar diabetes selalu pesan. Proses pembentukan plak ni TIADA BUNYI ALARM.

• ​Tak ada rasa sakit pada peringkat awal.
• ​Tak ada rasa sempit di dada sehinggalah salur darah dah tersumbat lebih 70%.
• ​Tak ada tanda-tanda luaran (melainkan dalam kes ekstrem di mana ada bintik lemak kuning atau xanthelasma pada kelopak mata).

​Tahu-tahu je, dah rebah dan masuk wad kecemasan. Lebih-lebih lagi kalau korang ada combo faktor risiko yang lain yang dipanggil Sindrom Metabolik. Antaranya:

• ​Tekanan darah tinggi (Hipertensi) yang menekan dinding salur darah.
• ​Tabiat merokok (termasuk vaping yang mengandungi bahan kimia perosak salur darah).
• ​Berat badan berlebihan atau obesiti (terutamanya lemak di bahagian perut/visceral fat).
• ​Gaya hidup tidak aktif (kurang bersenam).
• ​Faktor genetik (ada sejarah keluarga yang kena serangan jantung atau strok pada usia muda).
• ​Bacaan triglyceride (satu lagi jenis lemak darah hasil daripada karbohidrat dan alkohol berlebihan) yang tinggi, manakala bacaan HDL (kolesterol baik) pula sendu/rendah.

​Gula Normal Itu Bagus, Tapi Jangan Buat-Buat Tenang

​Senang cerita, rumusan sainsnya mudah: Gula tinggi mempercepatkan kerosakan, manakala LDL tinggi membina plak. Dua-dua ni adalah gandingan double trouble yang boleh membawa maut jika dibiarkan tanpa kawalan.

​Sebab itu, kalau buat ujian darah tahunan, jangan sekadar tengok satu bacaan fasting blood glucose atau HbA1c je. Kena ambil tahu dan 'celik' juga tentang Profil Lipid Penuh korang. Korang kena tahu skor untuk:

• ​LDL (Low-Density Lipoprotein): Si jahat yang bawa lemak ke salur darah.
• ​HDL (High-Density Lipoprotein): Si penyelamat yang bawa lemak balik ke hati untuk dilupuskan.
• ​Triglycerides: Lemak simpanan daripada kalori berlebihan.
• ​Total Cholesterol: Jumlah keseluruhan lemak dalam darah.

​Sambil-sambil tu, keep track juga tekanan darah (optimum ialah bawah 120/80 mmHg) serta berat badan keseluruhan korang.

​Satu Langkah Kecil Untuk 'Kaunter' Masalah Ni

​Tak payah terus tukar lifestyle secara ekstrem sampai tak makan langsung atau terus mendaftar masuk marathon 42km minggu depan. Calm down. KKM dan pakar kesihatan sentiasa sarankan langkah-langkah kecil tapi konsisten (micro-habits) yang korang boleh start hari ni juga:

• ​Lepas makan, jalan ringan 20 minit: Kalau korang amalkan ni setiap kali lepas sarapan, makan tengah hari, dan makan malam, korang dah berjaya kumpul sejam berjalan kaki sehari! Berjalan santai lepas makan sangat membantu otot korang menyerap gula dalam darah dengan cepat dan merangsang enzim lipoprotein lipase untuk proses lemak dengan lebih efisien.
• ​Kurangkan 'sedentary lifestyle' (banyak duduk): Gen Z dan korang yang bekerja desk job kan banyak kerja depan laptop atau layan fyp TikTok berjam-jam tanpa sedar. Cuba set alarm untuk bangun, berjalan ke pantri, atau renggangkan badan setiap 45 minit. Sentiasa bergerak aktif dalam rutin harian (ambil tangga, parking jauh sikit).
• ​Bijak pilih lemak & serat: Kurangkan makanan yang tinggi lemak trans (makanan bergoreng berulang kali, pastri tegar) dan tingkatkan pengambilan serat larut seperti oren, epal, dan oat yang bertindak macam 'magnet' untuk mengikat kolesterol dalam usus sebelum ia diserap ke dalam darah.

​Gula normal memang satu pencapaian yang bagus dan patut diraikan, tapi pastikan kolesterol LDL korang juga berada dalam zon selamat (kalau boleh bawah 2.6 mmol/L untuk orang dewasa sihat). Jangan sampai salur darah dah 'jem total' dan kena usung ke ICU, baru kita nak menyesal.

​Stay safe, stay active, and check your lipid profile, guys!