Jangan Terus Meletak Jawatan: Fahami Kelebihan Bersara Pilihan Bagi Penjawat Awam

Bagi penjawat awam berpencen yang sudah hilang minat atau berhasrat menukar hala tuju kerjaya, tindakan meletak jawatan (resign) secara melulu adalah satu kerugian besar. Segala pengorbanan dan tempoh perkhidmatan yang dibina berbelas-belas tahun akan hangus begitu sahaja tanpa sebarang faedah persaraan.

​Sehubungan itu, Kerajaan menyediakan saluran Bersara Pilihan sebagai penyelesaian (exit policy) yang jauh lebih menguntungkan dan terjamin.

​Syarat Kelayakan Bersara Pilihan

​Berdasarkan peraturan JPA, anda layak memohon Bersara Pilihan sekiranya memenuhi kriteria berikut:

1. ​Umur: Berumur sekurang-kurangnya 40 tahun pada tarikh kuat kuasa persaraan.

1. ​Tempoh Perkhidmatan: Mempunyai tempoh perkhidmatan yang boleh diambil kira tidak kurang daripada 10 tahun.

1. ​Status: Telah disahkan dalam jawatan dan diluluskan Pemberian Taraf Berpencen.

1. ​Sokongan & Tapisan: Mendapat sokongan Ketua Jabatan, bebas daripada tindakan tatatertib, serta lulus tapisan keutuhan SPRM.

​4 Faedah Utama Bersara Pilihan

​1. Kad Pesara (Kelayakan Rawatan Perubatan)

​Pesara pilihan layak menerima Kad Pesara yang memberikan kemudahan rawatan perubatan percuma di hospital dan klinik kerajaan untuk pesara serta tanggungan yang sah (isteri/suami dan anak di bawah umur 21 tahun).

​2. Ganjaran Perkhidmatan (Gratuity) & Award Wang Tunai GCR

• ​Ganjaran Perkhidmatan: Dibayar secara pampasan pukal (lump sum) sejurus selepas tarikh persaraan. Bagi mereka yang bersara pilihan pada umur 40-an dengan tempoh perkhidmatan melebihi 10 hingga 15 tahun, jumlah ganjaran ini lazimnya mencecah puluhan hingga ratusan ribu ringgit.

• ​Gantian Cuti Rehat (GCR): Baki cuti rehat yang dikumpul (sehingga maksimum terkini) akan ditebus dalam bentuk wang tunai (lump sum) pada tarikh persaraan. Duit ganjaran dan GCR ini boleh dijadikan modal pusingan untuk memulakan perniagaan atau pelaburan.

​3. Bayaran Pencen Bulanan

• ​Pembayaran pencen bulanan bergantung kepada tarikh lantikan:
  • ​Lantikan pada atau selepas 12 April 1991: Bayaran pencen bulanan akan mula dikreditkan apabila anda mencapai umur 55 tahun.
  • ​Contoh: Jika bersara pada umur 42 tahun, anda menerima ganjaran pukal dan GCR terlebih dahulu pada tarikh bersara. Bayaran pencen bulanan pula akan bermula secara automatik apabila mencapai umur 55 tahun.

  un.

  • ​Tempoh jurang (antara umur bersara pilihan hingga umur 55 tahun) membolehkan anda memfokuskan kepada punca pendapatan baharu (side income) menggunakan simpanan dan ganjaran yang diperolehi.

  ​4. Kebebasan Masa & Kualiti Hidup

  ​Dengan kewangan awal yang diperolehi daripada ganjaran perkhidmatan, anda mendapat kebebasan masa untuk beristirahat, memfokuskan ibadah, meluangkan masa bersama keluarga, serta mengejar minat atau bidang perniagaan baharu tanpa tekanan rutin kerja pejabat.

  ​Perbandingan: Bersara Pilihan vs. Meletak Jawatan (Resign)

Perkara	Bersara Pilihan	Meletak Jawatan (Resign)
Ganjaran Pukal (Lump Sum)	Layak dibayar terus selepas bersara	Gugur / Tiada
Pencen Bulanan	Layak (bermula umur 55 tahun)	Gugur / Tiada
Gantian Cuti Rehat (GCR)	Layak dibayar	Gugur / Tiada
Kad Pesara / Perubatan	Layak untuk pesara & tanggungan	Gugur / Tiada

Bukti Rujukan Rasmi & Pekeliling JPA

1. ​Akta Pencen 1980 (Akta 227) / Akta Pencen Pihak-Pihak Berkuasa Berkanun dan Tempatan 1980 (Akta 239):
   • ​Seksyen 12 (Persaraan Pilihan): Mengaturkan syarat umur sekurang-kurangnya 40 tahun dan tempoh perkhidmatan yang boleh dimasukkan kira tidak kurang daripada 10 tahun untuk melayakan pemberian faedah persaraan.
   • ​Subseksyen 12(3) Akta 239 / Akta 227: Peruntukan bahawa pegawai yang dilantik pada atau selepas 12 April 1991 hanya akan mula dibayar pencen bulanan apabila mencapai umur 55 tahun.

un.

1. ​Pekeliling Perkhidmatan Sumber Manusia (MyPPSM) – Ceraian PP.1.2.1 (Persaraan dan Faedah Persaraan):
   • ​Garis panduan rasmi Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA) mengenai tatacara permohonan, dokumen yang diperlukan (seperti Borang JPA.BP.SPPP.B01a), serta formula pengiraan ganjaran.

1. ​Formula Pengiraan Rasmi JPA:
   • ​Ganjaran Perkhidmatan: 7.5% × Bulan Perkhidmatan × Gaji Hakiki Akhir.
   • ​Pencen Bulanan: ¹/⁶⁰⁰×Jumlah Bulan Perkhidmatan × Gaji Hakiki Akhir (Tertakluk kepada maksimum ³/⁵ daripada gaji akhir).
   • ​Gantian Cuti Rehat (GCR): ¹/³⁰ × Jumlah Hari GCR × Gaji Hakiki Akhir + Imbuhan Tetap.

​(Maklumat dan pengiraan rasmi boleh dirujuk menerusi Portal Rasmi Bahagian Pencen JPA di pencen.jpa.gov.my atau aplikasi KWAP).

Kelebihan Bersara Pilihan berbanding meletak jawatan (resign) begitu sahaja bagi Penjawat Awam Swam/Awam Tetap & Berpencen.

​Memang rugi besar kalau resign sebab segala faedah perkhidmatan berpuluh tahun berhak burn begitu sahaja, sedangkan dengan Bersara Pilihan (Akta 227 / Akta 239), hak ganjaran dan kad pesara tetap terpelihara.

​Perbandingan & Kaedah Berhenti Angkatan Tentera Malaysia (ATM)

​Bagi pegawai dan anggota Angkatan Tentera Malaysia (ATM), skim dan kaedah persaraan/tamat perkhidmatan berbeza daripada perkhidmatan awam awam (civil service). Memang wujud situasi di mana anggota tamat perkhidmatan pada tempoh 13, 15, atau 18 tahun tanpa layak menerima pencen bulanan serta merta atau pencen perkhidmatan penuh.

​Berikut adalah perincian kaedah & faedah penamatan perkhidmatan ATM bagi tempoh tersebut:

​1. Syarat Kelayakan Pencen ATM

• ​Bagi Anggota Lain-Lain Pangkat (LLP), tempoh perkhidmatan minimum untuk layak mendapat Pencen Perkhidmatan Bulanan adalah 21 tahun perkhidmatan yang boleh diambil kira.
• ​Bagi Pegawai Bersauliah, syarat minimum persaraan berpencen adalah 20 tahun perkhidmatan.

​2. Implikasi Berhenti Pada Tempoh 13, 15, atau 18 Tahun

​Jika seorang anggota LLP berhenti atau menamatkan perkhidmatan sebelum genap 21 tahun (contohnya pada tahun ke-13, 15, atau 18):

• ​Tiada Pencen Bulanan Perkhidmatan ATM: Anggota tidak layak mendapat pencen bulanan ATM kerana tidak memenuhi syarat minimum 21 tahun perkhidmatan.
• ​Ganjaran Perkhidmatan (Lump Sum): Anggota masih layak menerima Ganjaran Perkhidmatan (bayaran pukal) yang dihitung berdasarkan tempoh perkhidmatan dan gaji akhir yang dibayar oleh Jabatan Hal Ehwal Veteran (JHEV) / Kerajaan.
• ​Caruman LTAT (Lembaga Tabung Angkatan Tentera): Anggota akan menerima pengeluaran penuh caruman LTAT (bahagian caruman sendiri dan syarikat/kerajaan beserta dividen) mengikut Akta Tabung Angkatan Tentera 1973.
• ​Kemudahan Kesihatan / Kad Veteran:
  • ​Anggota yang berkhidmat 10 tahun ke atas tetapi berhenti sebelum layak pencen dikategorikan sebagai Veteran ATM Tidak Berpencen.
  • ​Mereka masih berhak memohon Kad Veteran melalui JHEV untuk menikmati kemudahan rawatan perubatan di hospital/klinik kerajaan serta bantuan kebajikan JHEV tertentu, walaupun tidak mendapat pencen bulanan.

Ringkasan Perbandingan: Awam vs. ATM

Ciri / Faedah	Penjawat Awam (Bersara Pilihan)	Angkatan Tentera (Berhenti 13, 15, 18 Tahun)
Syarat Min. Umur/Hidmat	Umur 40 tahun & 10 tahun perkhidmatan.	Berhenti sebelum genap 21 tahun perkhidmatan.
Ganjaran Perkhidmatan (Lump Sum)	Dapat (dibayar terus berdekatan tarikh bersara).	Dapat (Ganjaran pukal perkhidmatan & pengeluaran LTAT).
Pencen Bulanan	Dapat (mula dibayar apabila mencapai umur 55/56/58/60 tahun).	Tiada pencen bulanan perkhidmatan.
Kemudahan Perubatan	Dapat (Kad Pesara Awam).	Dapat

Bagi penjawat awam, option Bersara Pilihan adalah 'safety net' terbaik jika sudah hilang minat atau ada perancangan kerjaya/perniagaan lain. Manakala bagi warga ATM, perancangan kewangan perlu lebih rapi jika berhasrat keluar pada tempoh 13, 15, atau 18 tahun kerana tiada aliran pencen bulanan yang akan masuk kelak.